Agriculture Technology 2025: नवीन वर्षात कृषी क्षेत्रात होणार मोठे बदल – AI, ड्रोन आणि मशीन लर्निंगने बदलणार शेतीचे रूप
Agriculture Technology 2025 : भारताचे कृषी क्षेत्र नवीन वर्षात मोठ्या तांत्रिक क्रांतीच्या उंबरठ्यावर उभे आहे. 2024 हे वर्ष कृषी क्षेत्रासाठी अत्यंत यशस्वी ठरले असून, वर्षाच्या पहिल्या सहामाहीत या क्षेत्रात 2.7% वाढ नोंदवली गेली आहे. उत्तम पावसामुळे खरीप आणि रब्बी हंगामातील उत्पादनात भरघोस वाढ झाली आहे, आणि 2025 मध्ये धान्य उत्पादनात नवीन विक्रम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
2025 मध्ये कृषी क्षेत्राचे नवे रूप
उद्योग तज्ज्ञांच्या मते, 2025 मध्ये शेती क्षेत्र तंत्रज्ञानाने सज्ज (Technology-driven Agriculture) होणार आहे.
शेतीमध्ये Artificial Intelligence (AI), Machine Learning (ML), Drone Technology, आणि Satellite-based Data Analytics या आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर मोठ्या प्रमाणात होईल. यामुळे केवळ उत्पादन वाढणार नाही, तर खर्च कमी होऊन शेती अधिक नफा देणारी ठरेल.
कृषी क्षेत्रातील वाढ
2024 च्या जुलै- सप्टेंबर तिमाहीत कृषी क्षेत्रात 3.5% वाढ झाली आहे, जी मागील वर्षाच्या 1.7% वाढीपेक्षा दुप्पट आहे. सरासरीपेक्षा चांगला मान्सून, ग्रामीण भागातील वाढता वापर आणि सरकारी योजनांमुळे ही प्रगती शक्य झाली आहे.
‘डिजिटल ॲग्रीकल्चर मिशन‘ आणि ‘नमो ड्रोन दीदी योजना‘ सारख्या उपक्रमांनी महिलांना ड्रोन वापरण्यास प्रोत्साहन देऊन कृषी क्षेत्रात नवे युग निर्माण केले आहे.
UPL SAS ची भूमिका – जैव उपाय आणि हवामान बदल
UPL Ltd. चे मुख्य कार्यकारी अधिकारी आशिष डोवाल यांनी सांगितले की, कंपनीने शेतकऱ्यांना हवामान बदलाच्या आव्हानांना तोंड देण्यासाठी मदत केली आहे.
त्यांनी पुढे म्हटले की –
“पारंपारिक शेती उत्पादनांबरोबरच जैव उपाय (Bio Solutions) आणि माती आरोग्य सुधारणा (Soil Health Solutions) यावर आमचा भर आहे. आमचे उद्दिष्ट पर्यावरणीय प्रभाव कमी करणे, अन्न सुरक्षा सुनिश्चित करणे आणि शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवणे आहे.”
एआय आणि मशीन लर्निंगने होणारे बदल
2025 मध्ये शेतीमध्ये AI (Artificial Intelligence) आणि Machine Learning (ML) चा वापर झपाट्याने वाढणार आहे.
या तंत्रज्ञानाद्वारे:
- माती विश्लेषण,
- हवामान अंदाज,
- पिक व्यवस्थापन,
- कीडनियंत्रण
या सर्व प्रक्रियांना अधिक अचूकता मिळणार आहे.
यामुळे शेतकऱ्यांना योग्य निर्णय घेण्यासाठी डेटा-आधारित माहिती मिळेल आणि उत्पादनात वाढ होईल.
ड्रोन तंत्रज्ञान – प्रत्येक शेतकऱ्यापर्यंत
सलाम किसान (Salam Kisan) चे सीईओ अक्षय खोब्रागडे यांनी सांगितले की 2025 पासून प्रत्येक शेतकऱ्यापर्यंत ड्रोन पोहोचणार आहे.
त्यांच्या मते:
“2030 पर्यंत भारतात 10 लाख कृषी ड्रोन शेतीमध्ये कार्यरत असतील. सध्या ड्रोनची किंमत जास्त असली तरी DAAS आणि भाडे पद्धतीने (Drone-as-a-Service) हे अधिक परवडणारे बनवण्याचा प्रयत्न सुरू आहे.”
ड्रोनद्वारे फवारणी, नियंत्रण निरीक्षण (Crop Monitoring), आणि खत वितरण ही कामे जलद आणि अचूकपणे होणार आहेत.
2030 पर्यंत जागतिक Agriculture Drone Market $30 अब्ज वरून $166 अब्ज पर्यंत वाढेल, असा अंदाज आहे.
सॅटेलाइट डेटा आणि ॲग्रीटेक इंडस्ट्री
सत्ययुक्त ॲनालिटिक्स चे संस्थापक आणि सीईओ डॉ. सत कुमार तोमर यांनी सांगितले की हवामान बदलामुळे वाढलेल्या संसाधनांच्या कमतरतेवर उपाय म्हणून Satellite Remote Sensing आणि AI आधारित मॉनिटरिंग सिस्टिम्स विकसित करण्यात आल्या आहेत.
या उपायांमुळे:
- सिंचन व्यवस्थापनासाठी रिअल टाइम डेटा,
- इनपुट खर्चात कपात,
- पीक उत्पादनात वाढ,
अशी प्रगती झाली आहे.
त्यांच्या मते, 2025 मध्ये ॲग्रीटेक क्षेत्रात जागतिक गुंतवणुकीत 10-15% वाढ होईल.
नवीन वर्ष 2025 हे भारतीय कृषी क्षेत्रासाठी तांत्रिक क्रांतीचे वर्ष ठरणार आहे.
AI, ML, ड्रोन आणि IoT आधारित उपकरणांमुळे शेती अधिक स्मार्ट, कार्यक्षम आणि पर्यावरणपूरक बनणार आहे.
यामुळे भारत ‘Smart Agriculture Nation’ म्हणून ओळखला जाईल आणि शेतकऱ्यांचे उत्पन्न तसेच ग्रामीण अर्थव्यवस्था दोन्ही मजबूत होतील.
👉 Agriculture Technology 2025 – भविष्याची स्मार्ट शेती, नवे भारताचे स्वप्न!